گزارش عملكرد و فهرست موضوعي مطالب گروه بيوتكولوژي در سال ۱۳۸۱
گروه بيوتكنولوژي شبكه تحليلگران تكنولوژي ايران با هدف فرهنگسازي و انعكاس موانع و راهكارهاي توسعه بيوتكنولوژي در كشور از ديدگاه صاحبنظران و تبيين جايگاه و اهميت استراتژيك بيوتكنولوژي، از ارديبهشت ماه ۱۳۸۱ فعاليت خود را آغاز نمود.
اگر چه پرداختن به موضوعات مرتبط با اين حوزه، پيش از تاسيس گروه نيز در قالب گروه تكنولوژيهاي نو در دستور كار شبكه قرار داشت، اما با شروع به كار گروه بيوتكنولوژي، گستره فعاليتهاي ذيربط افزايش يافت و حركت منسجمتري در اين حوزه آغاز گشت.
از زماني كه اولين سري مطالب گروه در چهاردهم ارديبهشت 1381 در سايت اينترنتي منتشر گرديد، تاكنون 23 بار مطالب جديدي به همراه تغيير صفحات اول گروه در سايت منتشر شد و دستاوردهاي زير به دست آمده است:
اهم دستاوردهاي گروه
1- برگزاري 50 جلسه گفتگو با مسئولين و صاحبنظران بيوتكنولوژي كشور: طي سال گذشته، تعداد 50 مورد گفتگو با صاحبنظران و دستاندركاران بيوتكنولوژي كشور انجام شد. علاوه بر آن، به منظور گسترش همكاريها و ارتباطات گروه با نهادهاي اجرايي و انجمنهاي علمي، تعداد 24 جلسه مشترك با مسئولين برخي از ارگانها و نهادها برگزار گرديد.
2- تهيه و انتشار 137 مطلب: اين گروه طي سال 81 تعداد 137 مقاله و تحليل با استفاده از نظرات صاحبنظران و تحليلگران كشور در موضوعات مختلف بيوتكنولوژي، تهيه كرده و در سايت اينترنتي منتشر نموده است. البته فعاليتهاي گروه به انتشار در سايت اينترنتي محدود نبوده است، بلكه از طريق ارجاع موضوعات تحليلي به ارگانهاي ذيربط و پيگيري جهت دريافت پاسخ آنها سعي كرده كه بستر مناسبي براي بحث و تبادلنظر بين نهادها فراهم آورد. اين موضوع در برخي موارد به ايجاد روابط همكاري بين نهادها و ارگانهاي كشور منجر شده است.
شايان ذكر است، در سال اول تلاش شد تا از پرداختن به موضوعات خبري محض خودداري شود و عمدتاً موضوعات تحليلي در زمينه آسيبشناسي و شناخت موانع و راهكارهاي توسعه بيوتكنولوژي در بخشهاي آموزش، پژوهش و صنعت، معرفي پتانسيلها و دستاوردهاي اين عرصه نوين در كشور و جهان و همچنين بررسي مشكلات و معرفي توانمنديهاي بخش خصوصي بيوتكنولوژي در كشور مورد توجه قرار گيرند.
3- ارتباط با صاحبنظران، مديران و نهادهاي ذيربط: بهنظر ميرسد، گروه طي مدت نسبتاً كوتاه فعاليت خود توانسته باشد به اولين هدف مهم خود كه همانا ارتباط نزديك و كسب اعتبار نزد صاحبنظران، مديران و نهادهاي مهم عرصه بيوتكنولوژي كشور است تا حدود زيادي دست يابد. اكنون بسياري از صاحبنظران با اذعان به لزوم چنين حركتهايي در توسعه بيوتكنولوي كشور و ابراز رضايت از فعاليتهاي گروه، همكاري بسيار خوب و نزديكي با گروه دارند و بدون شك دستاوردهاي گروه مرهون همكاريهاي صميمانه و پيشنهادات ارزنده اين عزيزان است.
4- افزايش مخاطبين: تعداد ثبتنام كنندگان شبكه كه بيوتكنولوژي را به عنوان موضوع مورد علاقه خود انتخاب نمودهاند، از حدود 120 نفر در اوايل سال 81 به بيش از 550 نفر در اواخر اسفندماه 81 افزايش يافته است. به منظور تسهيل دسترسي اين عزيزان، مطالب مرتبط با موضوعات مورد علاقه آنها از طريق e-mail و يا نامه تحليلگران ارسال ميگردد.
5- تهيه طرحي با عنوان "نظام جامع توسعه بيوتكنولوژي در ايران، پيشدرآمدي بر استراتژي ملي بيوتكنولوژي": اين طرح كه مورد استقبال برخي از ارگانها و مديران و صاحبنظران كشور قرار گرفته است، با استفاده از نظرات جمع كثيري از متخصصان و آگاهان بيوتكنولوژي كشور تهيه شد. طرح مذكور سعي دارد، مجموعهاي نسبتاً كامل از موانع و راههكارهاي اجرايي كلان براي توسعه بيوتكنولوژي در ايران را ارايه نمايد و در صورت تصميمگيري مسئولين كشور ميتواند تا زمان تصويب نهايي استراتژي ملي بيوتكنولوژي، به عنوان پيشدرآمدي بر آن مورد اجرا قرار گيرد.
6ـ تاثيرگذاري بر روند تدوين استراتژي ملي بيوتكنولوژي و نقد و بررسي آن: پروژه تدوين استراتژي ملي بيوتكنولوژي به عنوان مهمترين موضوع كلان توسعه بيوتكنولوژي كشور در حال تدوين ميباشد. لذا گروه با توجه به اهميت موضوع سعي داشته و دارد كه مشكلات و راهكارهاي تدوين هر چه بهتر اين استراتژي را از ديدگاه صاحبنظران مورد نقد و بررسي قرار دهد و بستري براي تبادلنظر بين نهادهاي مختلف فراهم آورد. شايان ذكر است، برخي انتقادات و پيشنهادات نهادها و صاحبنظران، مورد توجه دستاندركاران تدوين استراتژي قرار گرفته است.
7ـ حمايت از انجمنها و مراكز فكري و مطالعاتي در زمينه تحليلگري بيوتكنولوژي: از آنجا كه ترويج و گسترش فرهنگ تحليلگري خصوصاً در ميان متخصصين و صاحبنظران كشور از اهم برنامهها و اهداف شبكه تحليلگران تكنولوژي ايران (ايتان) ميباشد، گروه سعي نمود تا از انجمنها و مراكز دانشگاهي كه علاقمندند رأساً به كار تحليلگري و فرهنگسازي در زمينه بيوتك بپردازند، حمايت كند. اقداماتي در اين زمينه با چند انجمن و مركز دانشگاهي فعال كشور انجام شده است.
برخي محدوديتها
اگرچه اين گروه همواره سعي داشته است كه در تمامي بخشها و محافل مهم بيوتكنولوژي كشور حضور يابد، اما محدوديت نيروي انساني گروه، گستردگي حوزه فعاليتهاي بيوتكنولوژي و پراكندگي نيروهاي متخصص و صاحبنظران در سطح كشور مجال ايجاد ارتباط و كسب ديدگاههاي تمامي صاحبنظران را نداده است و باعث گرديده كه يك راه طولاني پيشروي قرار گيرد. از طرف ديگر در سال اول چنانچه گفته شد، تأكيد اصلي بر ايجاد ارتباطات و جلب اعتماد بوده است و از نظر عمق تحليلها و ارايه راهحلهاي شفاف و پيگيري آنها نيز راهي طولاني در پيش است.
فهرست موضوعي مطالب گروه
بهمنظور مرور مطالب منتشره و سهولت دسترسي مخاطبين محترم شبكه به مطالب مورد علاقه خود، كل مطالب منتشره بيوتكنولوژي در سال 1381 در شش محور به شرح زير طبقهبندي شدهاند كه جهت استفاده علاقمندان آورده ميشوند:
الف) مشكلات و راهكارهاي توسعه بيوتكنولوژي در ايران
اين بخش از مطالب كه شامل 27 مورد ميباشد، شايد بتوان گفت جامعترين و بهروزترين ديدگاههاي متخصصين و مديران بيوتكنولوژي كشور در بحث آسيبشناسي بيوتكنولوژي در عرصههاي آموزش، پژوهش و توليد را ارايه مينمايد.
متخصصان و انديشمندان بيوتكنولوژي كشور، اكنون انتظار بذل توجه عملي به اين موضوعات را دارند. به نظر ميرسد اكنون زمان آن فرا رسيده باشد كه نظرات صاحبان انديشه مورد امعاننظر مسئولين قرار گيرد و از حوزة حرف به عرصة عمل كشانده شود. اين خود نيز به همت، تدبير و كياست مديران اجرايي كشور وابسته است تا با اعمال نظرات كارشناسانة متخصصين و مديران بيوتكنولوژي در متن لوايح و قوانين كشور، مسير توسعة اين فناوري مهم و استراتژيك را هموارتر سازند. اميد است اينها آخرين مطالبي باشند كه به بيان موضوعات روشن و بديهي ميپردازند و از اين پس شاهد عمل باشيم:
جمعبندي ديدگاههاي صاحبنظران پيرامون مشكلات و راهكارهاي توسعة بيوتكنولوژي در ايران
1-علل عقبماندگي كشور در بيوتكنولوژي (ديدگاه دكتر شجاعالساداتي)
2-مشكل اساسي بيوتكنولوژي در ايران، "فقدان مديريت واحد"
10-مشكلات و راهكارهاي رشد بيوتكنولوژي در كشور (ديدگاه دكتر گرگاني)
11-گفتگو با دكتر روستاآزاد در مورد وضعيت بيوتكنولوژي در كشور
12-برخي مشكلات بيوتكنولوژي كشور از زبان دكتر تبرايي
13-نقاط ضعف و قوت توسعه بيوتكنولوژي در ايران (ديدگاه دكتر ديناروند)
14-فرصتها و موانع توسعه بيوتكنولوژي در داخل كشور (ديدگاه دكتر نادريمنش)
15-آيا وقت آن نرسيده است كه مسئولين در عمل از توسعة بيوتكنولوژي حمايت كنند؟
16-ضرورت بهرهگيري از توان كارشناسي انجمنهاي علمي مرتبط با زيستفناوري
17-آيا رسانههاي ارتباط جمعي، بهخصوص مطبوعات و صدا و سيما، به رسالت خويش در توسعه بيوتكنولوژي عمل ميكنند؟
18-نامه رئيس انجمن بيوتكنولوژي ايران در خصوص مشكلات دانشجويان دكتراي پيوسته بيوتكنولوژي (دكتر حضرتي)
19-مشكلات دوره دكتراي پيوسته بيوتكنولوژي از زبان دانشجويان (بيان يك تراژدي)
20-دكتر علي كرمي: پژوهش و اعزام دانشجو به خارج، هدفمند نيست
21-مشكلات گمركي كالاهاي بيوتكنولوژيكي در كشور (ديدگاه دكتر ملبوبي)
22- سرعت تحولات بيوتكنولوژي، نيازمند ساختار نو و كارآمدتري براي تعيين تكليف مباني شرعي از طرف علماي ديني است (دكتر رسايي)
23-تقويت و حمايت از بخش خصوصي, ضرورتي در توسعة بيوتكنولوژي
24-نكاتي كليدي در جهت ورود به بازار بيوتكنولوژي (ديدگاه دكتر ملبوبي)
25-مشكلات شركتهاي خدمات فني در عرصه بيوتكنولوژي كشور (مطالعه موردي: شركت مرصوصكام)
26-حمايت از شركتهاي خصوصي در حوزه بيوتكنولوژي، بهخصوص شركتهاي كوچك
27-الگوهاي حمايت از شركتهاي خصوصي بيوتكنولوژي
28-مشكلات توسعة بخش خصوصي بيوتكنولوژي در كشور ( مطالعة موردي: گروه صنعتي حقيقت)
ب) وضعيت بيوتكنولوژي در ايران و چند كشور جهان
-بررسي آخرين آمار و اطلاعات از وضعيت بيوتكنولوژي كشور و جهان ميتواند سهم بسزايي در توسعه و پيشرفت آن داشته باشد. لذا اين قسمت به بررسي وضعيت ايران، جهان، امريكا، ژاپن و كره جنوبي در قالب 13 گزارش زير پرداخته است. خاطر نشان ميشود كه بسياري از كشورهاي صنعتي و در حال توسعه جهان و از جمله آمريكا، ژاپن، كانادا، آلمان، انگليس، فرانسه، كرهجنوبي، كوبا، هند، چين و تايوان از اوايل دهه 1980 ميلادي، بيوتكنولوژي را بهعنوان اولويت ملي و يكي از چند مورد فعاليتهاي استراتژيك شناختهاند و بيوتكنولوژي را محور توسعه نوين قلمداد كردهاند. لذا زيستفناوري (بيوتكنولوژي) اكنون در صحنه رقابت و برتريهاي علمي، اقتصادي و حتي سياسي به عنوان يكي از چند فناوري استراتژيك، راهبردي، فراگير و كليدي در دنيا مطرح ميباشد:
وضعيت بيوتكنولوژي در ايران
1-گزارش تأمل برانگيز يك كارشناس خارجي از اوضاع بيوتكنولوژي ايران
2-معرفي ارگانهاي فعال در زمينه بيوتكنولوژي در كشور
3-سوابق فعاليتهاي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در زمينه بيوتكنولوژي (دكتر ديناروند)
4-گزارشي از روند تدوين استراتژي زيستفناوري پزشكي (دكتر ديناروند)
5-گزارشي از روند تدوين استراتژي ملّي زيستفناوري در بخش صنعت (دكتر شجاعالساداتي)
6-برنامههاي سازمان گسترش و نوسازي در خصوص توسعه صنايع بيوتكنولوژي كشور
7-فعاليتهاي كميتة بيوتكنولوژي مركز صنايع نوين و اولويتهاي تعيين شده در آن (دكتر مهدي نادريمنش)
8-مروري بر وضعيت بيوتكنولوژي در جهان
9-آمريكا پيشتاز بيوتكنولوژي در جهان
10-وضعيت تحقيقات و صنعت بيوتكنولوژي در ژاپن
11-اطلاعرساني و ايجاد پذيرش عمومي در مورد بيوتكنولوژي (تجربة دولت ژاپن)
12-گزارشي از ابعاد مختلف توسعه بيوتكنولوژي در كره جنوبي
ج) كاربردها و توانمنديهاي بيوتكنولوژي
بيوتكنولوژي با گسترش مرزهاي دانش در حوزههاي پزشكي و داروسازي، كشاورزي، صنعت و محيطزيست توانسته است كاربردهاي متعددي در جهت بهبود زندگي بشر ارايه نمايد. اما برخي از مردم، بيوتكنولوژي را فقط با مهندسي ژنتيك و يا دستكاري در ساختار ژنتيك انسان و حيوانات و همسانهسازي (كلونينگ) انسان ميشناسند و از دامنه كاربردهاي وسيع آن در حوزههاي مختلف علوم آگاهي ندارند و يا اطلاعات آنها كافي نيست. اين بخش كه مشتمل بر 19 مطلب ميباشد، به معرفي گستره كاربردهاي فناوري زيستي در حوزههاي مختلف ميپردازد:
1-مروري بر حوزههاي مختلف كاربرد بيوتكنولوژي
2-نمونههايي از دستاوردهاي بيوتكنولوژي نوين و لزوم توجه به آن در كشور
3-اهميت بيوتكنولوژي گياهي و حوزههاي مختلف كاربرد آن
7-استفاده از فناوري آنزيمي اصلاح زيستي در تصفية محيطهاي آلوده نفتي
8-ازدياد برداشت از مخازن نفتي به روش ميكروبي
9-نقش مهندسي شيمي در بيوتكنولوژي
10-بيوتكنولوژي دارويي
11-آشنايي مختصر با واكسنهاي DNA
12-جايگاه پزشكي مولكولي
13-كنترل راديويي ديانآ و كاربردهاي آن
14-بيوتكنولوژي پزشكي و صرفهجويي ارزي قابل توجه در عرصه دارو (ديدگاه دكتر زينلي)
15-تحولات بيوتكنولوژي پزشكي در جهان از ديدگاه دكتر رسايي
16-نانوبيوتكنولوژي، رويكردي جديد در علوم و صنايع زيستي
17-بيوانفورماتيك چيست و چگونه تجاري شده است؟
18-پروتيوميكس چيست
19-هنر بيوتكنولوژي، تبديل مواد اوليّه ارزانقيمت به محصولات با ارزش (مثالي از داخل كشور)
د) دستاوردها و توانمنديهاي داخل كشور
اگرچه توسعه بيوتكنولوژي در ايران با مشكلات عديده دست و پنجه نرم ميكند، اما از نقاط قوت و توانمنديهاي بالقوه بسيار زيادي نيز برخوردار است. وجود مراكز و موسسات تحقيقاتي معتبر و نيروي متخصص ماهر كه بعضاً از فرصتهاي اندك استفاده كرده و دستاوردهاي پژوهشي و حتي توليدي قابلتوجهي نيز براي كشور به ارمغان آوردهاند از جمله اين توانمنديها ميباشند. اين بخش در قالب 38 مطلب به معرفي برخي از توانمنديها و دستاوردهاي آموزشي، پژوهشي و توليدي بيوتكنولوژي در داخل كشور ميپردازد.
1-معرفي ارگانهاي فعال در زمينه بيوتكنولوژي در كشور
2-ثبت دو ژن Psr9 و M4 توسط محققان داخلي در بانك ژن جهان
3-دستاوردهاي محققين كشور در راستاي توليد واكسن هپاتيت C براي اولين بار در جهان (دكتر علي كرمي)
4- ساخت واكسن DNA هپاتيت B در كشور، رؤيايي در حال تحقق (دكتر علي كرمي)
5-بررسي اهميت و علل تأخير پروژة واكسن هپاتيت B (گفتگو با مدير پروژه)
6-ايران در آستانة توليد واكسن مننژيت باكتريايي به عنوان سومين كشور در آسيا است
7-گزارش دكتر محقق حضرتي از توليد واكسنهاي ضدسرطان و آسم و وضعيت حمايت از تحقيقات در كشور
8-دستاوردهاي محققين كشور در زمينة بيماري سالك و ليشمانيزاسيون (دكتر خامسيپور)
32-بسياري از نيازهاي كشور را ميتوان با استفاده از تكنيكهاي خيلي ساده بيوتكنولوژي مرتفع نمود (دكتر سعيدي)
33-اهميت گياهان دارويي (دكتر امنزاده)
34-مزيتهاي نسبي كشور در زمينة گياهان دارويي (دكتر امنزاده)
35-معرفي شركت مرصوصكام
36-معرفي شركت شيمآنزيم
37-معرفي شركت شفاي ساري (توليد مواد اولية دارويي)
38-معرفي گروه صنعتي حقيقت
ه) مديريت و نظام توسعه بيوتكنولوژي در كشور
به عقيده بسياري از كارشناسان، فقدان نظام كارامد براي مديريت و هماهنگسازي فعاليتهاي بيوتكنولوژي در كشور باعث شده است كه اكنون كشور عليرغم تلاشهاي تمامي دستگاههاي ذيربط در نقطه مطلوبي از توسعه اين فناوري قرار ندارد. اين بخش مشتمل بر 18 مطلب به بيان برخي از مشكلات مديريتي و پشتيباني در اين حوزه و لزوم ساماندهي و انسجامبخشي به فعاليتهاي بيوتكنولوژي پرداخته است:
طرح پيشنهادي: "نظام جامع توسعة بيوتكنولوژي در ايران" (پيشدرآمدي بر استراتژي ملي بيوتكنولوژي كشور)
دكتر سيّد عباس شجاعالساداتي: مشكل اساسي بيوتكنولوژي در ايران، "فقدان مديريت واحد" (دكتر شجاعالساداتي)
براي تعيين متولي بيوتكنولوژي بايستي نظرات كليه دستاندركاران را جمعآوري و لحاظ كرد
وظايف دولت در قبال بيوتكنولوژي
در مديريت كلان بيوتكنولوژي كشور، حضور مديران قوي مهمتر از متخصصين است
رسالت مديريت در بيوتكنولوژي كشور (ديدگاه دكتر مهبودي)
آيا وقت آن نرسيده است كه مسئولين در عمل از توسعة بيوتكنولوژي حمايت كنند؟
ضرورت بهرهگيري از توان كارشناسي انجمنهاي علمي مرتبط با زيستفناوري
آيا رسانههاي ارتباط جمعي، بهخصوص مطبوعات و صدا و سيما، به رسالت خويش در توسعه بيوتكنولوژي عمل ميكنند؟
ضرورت تدوين قانون ملي "حفاظت و بهرهبرداري از ذخاير توارثي گياهي" (دكتر جواد مظفري)
بخش پژوهش، نيازمند نگاهي به درون است (دكتر ملبوبي)
و) نظرات و ديدگاههاي موردي
علاوه بر مطالب دستهبندي شده فوقالذكر، 31 مطلب ديگر به شرح زير وجود داشتند كه به طور مشخص در هيچيك از گروههاي فوقالذكر قرار نميگيرند. هر كدام از اين مطالب به صورت موردي به بيان ديدگاههايي درباره يك موضوع خاص و يا طرح موضوعات عمومي پرداخته است:
هشدار جمعي از دانشمندان جهان: ضرورت بكارگيري فناوريهاي نوين در تامين غذا و حفظ محيطزيست فوكوياما با مشاهدة دستاوردهاي مهندسي ژنتيك نظرية "پايان تاريخ"خود را پس گرفت
شبيهسازي (كلونينگ) و چالشهاي جهاني (ديدگاه فوكوياما)
سرعت تحولات بيوتكنولوژي، نيازمند ساختار نو و كارآمدتري براي تعيين تكليف مباني شرعي از طرف علماي ديني است (دكتر رسايي)
فقر چالش فراسوي آينده
بجاي تدوين سياستهاي ملي بيوتكنولوژي، راجع به خطرات اخلاقي آن بحث ميكنيم (دكتر سعيدي)
مانعتراشي بر سر راه پيشبرد بيوتكنولوژي در كشور، خيانت است
دكتر رسايي: قرن بيستم قرن فيزيك-تكنولوژي بود، قرن بيستويكم قرن حيات-بيوتكنولوژي است
هر گونه جلوگيري از رشد بيوتكنولوژي، ضربهاي به رشد كشور ميباشد (دكتر رسايي)
پيشرفت بيوتكنولوژي پزشكي در كشور بهيچوجه رضايتبخش نيست (دكتر رسايي)
ريشه مخالفت عدهاي با بيوتكنولوژي در كجاست؟
ضرورت برنامهريزي جدي جهت ايجاد صنايع بيوتكنولوژي پزشكي در كشور
عمده مخالفتها در برابر توسعه بيوتكنولوژي، ريشه در ناآگاهي دارند
داشتهها و بايدها در حوزه واكسنهاي نوتركيب (ديدگاه دكتر سلمانيان)
مشكلات توسعة صنعت داروهاي گياهي در كشور (ديدگاه دكتر امنزاده)
موانع خصوصي سازي صنعت واكسن و سرم در ايران (ديدگاه دكتر اخويزادگان).
معضلات صنعت واكسن و سرم در كشور: مطالعة موردي موسسة تحقيقات واكسن و سرمسازي رازي
برخي مشكلات موسسه تحقيقات واكسن و سرمسازي رازي (ديدگاه دكتر رسول مدني)
بحران دارو را جدي بگيريم
بيماري هپاتيت C ، كابوس آينده جهان (دكتر علي كرمي)
چرا سازمان حفاظت از محيط زيست، صنايع بيوتكنولوژي را از زمرة صنايع آلاينده شيميايي قرار داده است؟
پيشنهادات رئيس انجمن بيوتكنولوژي در خصوص استراتژي صنعتي كشور
موانع موجود بر سر راه توسعة علم و تكنولوژي دركشور (ديدگاه دكتر ديناروند)
مشكلات تحقيقات در ايران و راهكارهاي رفع آنها (ديدگاه دكتر شجاع الساداتي)
مشكلات نظام آموزش عالي كشور از ديدگاه دكتر شجاعالساداتي
مشكلات مديريت نظام تحقيقات در كشور از ديدگاه دكتر روستاآزاد
چرا امتياز علمي تحقيقات تيمي از تحقيقات فردي كمتر است؟ (دكتر سعيدي)
تحقيقات در كشور اولويتبندي نشده و محققمحور است (دكتر سعيدي)
مشكلات تحقيقات از ديدگاه دكتر زينلي
نقد انتخاب وزارت علوم به عنوان متولي تحقيقات در كشور (ديدگاه دكتر زينلي)
در هفته نكوداشت پژوهش بايد چه كنيم؟ (دكتر ملبوبي)
توجه: برخي از موارد ذكر شده در گروههاي ششگانه فوق، به دليل اشتراك موضوعي در دو يا سه گروه آورده شدهاند.
در خاتمه خاطرنشان مينمايد كه گروه بيوتكنولوژي آمادگي دارد، ديدگاهها و مقالات تحليلي تمامي نهادها، اساتيد، پژوهشگران و صاحبنظران عرصه بيوتكنولوژي كشور را از طريق سايت اينترنتي منتشر كرده و جهت پيگيري به رسانهها و مسئولين ذيربط منعكس نمايد. همچنين موجب امتنان خواهد بود كه هر گونه نظرات، پيشنهادات و انتقادات خود را در جهت ارتقاي كمي و كيفي فعاليتهاي گروه، ارسال فرماييد.
اگر چه پرداختن به موضوعات مرتبط با اين حوزه، پيش از تاسيس گروه نيز در قالب گروه تكنولوژيهاي نو در دستور كار شبكه قرار داشت، اما با شروع به كار گروه بيوتكنولوژي، گستره فعاليتهاي ذيربط افزايش يافت و حركت منسجمتري در اين حوزه آغاز گشت. 
- برگزاري 50 جلسه گفتگو با مسئولين و صاحبنظران بيوتكنولوژي كشور: طي سال گذشته، تعداد 50 مورد گفتگو با صاحبنظران و دستاندركاران بيوتكنولوژي كشور انجام شد. علاوه بر آن، به منظور گسترش همكاريها و ارتباطات گروه با نهادهاي اجرايي و انجمنهاي علمي، تعداد 24 جلسه مشترك با مسئولين برخي از ارگانها و نهادها برگزار گرديد. 
- افزايش مخاطبين: تعداد ثبتنام كنندگان شبكه كه بيوتكنولوژي را به عنوان موضوع مورد علاقه خود انتخاب نمودهاند، از حدود 120 نفر در اوايل سال 81 به بيش از 550 نفر در اواخر اسفندماه 81 افزايش يافته است. به منظور تسهيل دسترسي اين عزيزان، مطالب مرتبط با موضوعات مورد علاقه آنها از طريق e-mail و يا نامه تحليلگران ارسال ميگردد. 
7ـ حمايت از انجمنها و مراكز فكري و مطالعاتي در زمينه تحليلگري بيوتكنولوژي: از آنجا كه ترويج و گسترش فرهنگ تحليلگري خصوصاً در ميان متخصصين و صاحبنظران كشور از اهم برنامهها و اهداف شبكه تحليلگران تكنولوژي ايران (ايتان) ميباشد، گروه سعي نمود تا از انجمنها و مراكز دانشگاهي كه علاقمندند رأساً به كار تحليلگري و فرهنگسازي در زمينه بيوتك بپردازند، حمايت كند. اقداماتي در اين زمينه با چند انجمن و مركز دانشگاهي فعال كشور انجام شده است. 
اين بخش از مطالب كه شامل 27 مورد ميباشد، شايد بتوان گفت جامعترين و بهروزترين ديدگاههاي متخصصين و مديران بيوتكنولوژي كشور در بحث آسيبشناسي بيوتكنولوژي در عرصههاي آموزش، پژوهش و توليد را ارايه مينمايد. 
بررسي آخرين آمار و اطلاعات از وضعيت بيوتكنولوژي كشور و جهان ميتواند سهم بسزايي در توسعه و پيشرفت آن داشته باشد. لذا اين قسمت به بررسي وضعيت ايران، جهان، امريكا، ژاپن و كره جنوبي در قالب 13 گزارش زير پرداخته است. خاطر نشان ميشود كه بسياري از كشورهاي صنعتي و در حال توسعه جهان و از جمله آمريكا، ژاپن، كانادا، آلمان، انگليس، فرانسه، كرهجنوبي، كوبا، هند، چين و تايوان از اوايل دهه 1980 ميلادي، بيوتكنولوژي را بهعنوان اولويت ملي و يكي از چند مورد فعاليتهاي استراتژيك شناختهاند و بيوتكنولوژي را محور توسعه نوين قلمداد كردهاند. لذا زيستفناوري (بيوتكنولوژي) اكنون در صحنه رقابت و برتريهاي علمي، اقتصادي و حتي سياسي به عنوان يكي از چند فناوري استراتژيك، راهبردي، فراگير و كليدي در دنيا مطرح ميباشد: 
بيوتكنولوژي با گسترش مرزهاي دانش در حوزههاي پزشكي و داروسازي، كشاورزي، صنعت و محيطزيست توانسته است كاربردهاي متعددي در جهت بهبود زندگي بشر ارايه نمايد. اما برخي از مردم، بيوتكنولوژي را فقط با مهندسي ژنتيك و يا دستكاري در ساختار ژنتيك انسان و حيوانات و همسانهسازي (كلونينگ) انسان ميشناسند و از دامنه كاربردهاي وسيع آن در حوزههاي مختلف علوم آگاهي ندارند و يا اطلاعات آنها كافي نيست. اين بخش كه مشتمل بر 19 مطلب ميباشد، به معرفي گستره كاربردهاي فناوري زيستي در حوزههاي مختلف ميپردازد: 
علاوه بر مطالب دستهبندي شده فوقالذكر، 31 مطلب ديگر به شرح زير وجود داشتند كه به طور مشخص در هيچيك از گروههاي فوقالذكر قرار نميگيرند. هر كدام از اين مطالب به صورت موردي به بيان ديدگاههايي درباره يك موضوع خاص و يا طرح موضوعات عمومي پرداخته است: 
